روی خط زندگی
دلنوشته ها، خاطرات و تجربیات یک زندگی در حال انجام

مجموعه راستها!

BBC , VOA ,Press Tv, IRIB و یا هر شبکه خبری دیگر ... می دانید یکی از شگردهای خبررسانی آنها، برای تاثیرگذاری بیشتر برمخاطبانشان چیست؟

آیا می دانید "خبر دروغ گفتن" با توجه به وجود شبکه های متعدد خبری و امکان پیگیری آسان مخاطبان در دسترسی به کانالهای مختلف اطلاع رسانی دیگر منسوخ شده است...

این نوشتار را تقدیم می کنم به آنانی که نمی دانند رسانه های مختلف اطلاع رسانی، چه بلایی را بر سر فکر و ذهن مخاطبان خود خواهند آورد...

نکته اول. اصلی وجود دارد بنام قانون ترکیب ... ترکیب یعنی اختلاط دو یا چند ماده جهت ایجاد ماده ای جدید با خواص متمایز عناصر به کاررفته در آن ... در اینجا با ترکیب چندعنصر، ماده جدیدی ایجاد می گردد به گونه ای که ماده جدید ویژگیهای جدیدی نسبت به عناصر سازنده خود دارد...

نکته دوم. تابحال از خیلی ها که حامی فلان شبکه خبری داخلی یا برون مرزی غیرحکومتی هستند، شنیده اید که : "خبرهای این شبکه تماماً صحیح است و از صحت آن مطمئن هستم!" و ایشان این را دلیلی بر صدق آن شبکه عنوان کنند؟...

حالا به نتیجه ای که از دونکته بالا بدست می آوریم توجه فرمایید:

در عالم اطلاع رسانی و تبلیغات رسانه ای، چیزی که همینک اکثراً مورد استفاده قرار می گیرد، بکاربردن "مجموعه ای از اخبار درست" با "چینش هدفمند" و ترکیب آنها جهت ایجاد یک محصول ثالث که همان "ایجاد یک حس" کاذب در مخاطب است، می باشد...

در بیانی ساده تر : ممکن است که خبرهای یک بخش خبری به صورت تفکیکی و مجزا به خودی خود صحیح باشد، ولی نوع قرارگرفتن آنها، چینش و حتی دسته بندی محتوایی و موضوعی اخبار در ایجاد یک حس، برای بیننده بسیار تعیین کننده است ...

لازم است بدانید، ممکن است که یک شبکه خبری خبر دروغی را ارائه نکند ولی این را هم باید بدانید که به خیلی از خبرهای راست دیگر هم نمی پردازد... ترکیب خبرهای راستی که هدفمند است ممکن است یک دروغ بسازد... و هدف اکثر شبکه های خبری ایجاد یک دروغ بزرگ با استفاده از خبرهای راست است ... چگونه ؟

مثالی می زنم...

در شبکه های خبری داخلی مثلا خبر ساعت 21 به ترتیب، اخبار را اینگونه می بینیم:...

خبر اول : ملاقات مردم با یک مسئول ارشد نظام که معنویت گرا و امید بخش است... یا یک جهت گیری مقتدرانه سیاسی در آن شده است...

خبر دوم : بحران اقتصادی اروپا یا آمریکا

خبر سوم : آشوب، تظاهرات و یا اعتصاب مردم اسپانیا، ایتالیا یا هرجای دیگر غربی در خیابانها

خبر چهارم : دیدار رئیس جمهور ایران با سران کشورهای غربی یا شرقی

خبر پنجم : خبر رونق بازار بورس تهران

خبر ششم : تحلیلی از شرایط نابسامان افغانستان یا عراق یا یک خبر ویژه از اعمال خشونت در فلان مدرسه آمریکا یا قرآن سوزی و تجاوز یک سرباز آمریکا...

خبر هفتم : یک گزارش ویژه که معمولا یکی از مراکز استانها برای بخش مرکزی خبر ارسال می کند و آن جنبه های توریستی یک استان و رونق فرهنگی و طبیعی شهرستان فلان است که معرفی می شود.

 

معمولا تمامی این خبرها به خودی خود صحیح است، اما در نهایت ترکیب هفت خبر در شمای مخاطب چه نتیجه ای ایجاد می کند؟

پیام دریافتی بصورت مستقیم یا حتی ناخودآگاه توسط ذهن یک مخاطب :

ای مردم ایران :

حتی در شرایط موجود اقتصادی یا سیاسی، ایران هنوز یکی از بهترین و امن ترین و باثبات ترین نقاط جهان است!

 

حالا نظرتان را جلب می کنم، به یک بخش خبری در یک شبکه فارسی زبان خارجی مخالف نظام مثل BBC یا VOA :

بخش خبری اینگونه آغاز می شود:

خبر اول : جلسه شورای امنیت یا 1+5 در مورد ایران، که یا شکست خورده یا جمهوری اسلامی را در بندی محکوم کرده است.

خبر دوم: موضع گیری رئیس جمهور یا وزیر امورخارجه در مورد فلان مسئله سیاسی ایران

خبر سوم : دیدار رهبر ایران با مسئولین یا موضع گیری ایشان درمورد مسئله خاص سیاسی که معمولا شدیدا الحن است

خبر چهارم : خبر بستن یک روزنامه، خانه سینما یا یک نهاد مدنی توسط ارگانهای دولتی یا یک گزارش مردمی از یک واقعه خشونت آمیز خیابانی

خبر پنجم : خبر یک اعدام یا حکم دادگاه انقلاب درمورد یک زندانی چه سیاسی یا حتی مواد مخدر و ارتباط تلفنی با بستگان وی

خبر ششم : تحلیل یک کارشناس در مورد نقض قانونی در مجلس یا دولت

خبر هفتم : یک بخش ویژه اجتماعی که معمولا به فستیوالهای فرهنگی در کشورهای غربی می پردازد... مثل جشن های کریسمس،جشنهای مختلف اجتماعی، یا تازه های اخبار موسیقی در غرب یا گالریهای هنری و غیره

 

حالا نظرتان در مورد ترکیب این 7 خبر با یکدیگر چیست؟ در نهایت چه تاثیری در روان بیننده خواهد داشت... فارغ از اینکه هرکدام از اخبار چه چیزی گفته است، یک هدف کلی را برنامه ساز دنبال کرده است و آن می تواند این باشد:

ناامنی و زندگی سخت و دشوار در ایران و تسلط و چیرگی غرب بر این اوضاع و فاصله بسیار زندگی غربی با مردم ما...

تمامی 14 پیامی که مجموع دو خبرگزاری داخلی و خارجی به مخاطب ارائه کردند، صحیح است ولی آیا پیامهای کلی استباط شده از مجموعه پیامها یکی است؟ خیر

صدق اطلاع رسانی کدامیک صحیح است؟ هیچکدام

چرا؟ ... چون هرکدام چه بسا که خبرهای صحیحی ارائه داده اند ولی یک جهت گیری یک جانبه داشته اند و معنای کلی اخبار را تحریف کرده اند...

همه خبرهای بد و همه خبرهای خوب در راستای یک هدف مشخص منجر به نتایجی می شود که در عین صحت اجزاء نمی توان به هیچکدام از آنها اعتماد داشت...

ترتیب چینش خبر در انتقال یک معنی بسیار موثر می باشد، این مسئله ایست که اکثر خبرگزاریها به آن واقف و مخاطبانشان از غافل اند... و این مخاطبان همچنان ناآگاهانه بر درستی خبرگزاری محبوبشان در تعارض با یکدیگرند نه در جهت گیری سیاسی آنها ...

زمانیکه که می خواستم این پست را بنویسم به یاد اسم فیلم "مجموعه دروغها " ی سرکار محترم بازیگر محبوب ایرانی عزیز! ناخودآگاه افتادم و من به آن مناسبت اسم " مجموعه راستها" را به این نوشتار اختصاص دادم ...که در نهایت به شما دوستان عزیز عرض نمایم که نه به "مجموعه دروغها" بسیار بدبین باشید و نه به " مجموعه راستها" بسیار خوشبین ... چه بسا که دروغی سازنده باشد و راستی که مخرب... این نگاه ما آدمهاست که به یک جریان سمت و سوی واقعی می دهد و از آنجا که حق و باطل مطلقی در مناسبات دنیای فعلی مان وجود ندارد، همه چیز در ذهن ماست که درست یا غلط تفسیر می گردد...

دوستان عزیز و عزیزان همراه ... بیاییم بازی راستگویان دروغین عصر نو ارتباطی را نخوریم ... سپاس

   + علی اصغر فاریابی ; ٤:٢٧ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٢/۱٠/٦
comment نظرات ()
علی اصغر فاریابی
نویسنده و کارگردان تلویزیون در عرصه مستند و فیلم کوتاه متولد 1360 از شهرقم.
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :